چهارشنبه، ۴ نوامبر ۲۰۲۶ – ۱۳ عقرب ۱۴۰۵
حزب دموکرات امریکا در انتخابات میان‌دوره‌ای روز سه‌شنبه، ۳ نوامبر ۲۰۲۶، توانسته است کنترل هر دو مجلس کنگره، شامل مجلس نمایندگان و مجلس سنا، را از حزب جمهوری‌خواه به دست آورد؛ نتیجه‌ای که می‌تواند بر سیاست‌های داخلی و خارجی دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور امریکا، در دو سال باقی‌مانده از دوره ریاست‌جمهوری او تأثیر بگذارد.
براساس گزارش خبرگزاری‌های رویترز و آسوشیتدپرس، نامزدان حزب دموکرات در چندین ایالت که پیش از این از پایگاه‌های مهم جمهوری‌خواهان به شمار می‌رفتند، به پیروزی رسیده‌اند.
نتایج اعلام‌شده نشان می‌دهد که دموکرات‌ها توانسته‌اند اکثریت لازم را برای کنترل مجلس نمایندگان و مجلس سنا به دست آورند، هرچند شمارش آرا در برخی حوزه‌های انتخاباتی همچنان ادامه دارد.
انتخابات میان‌دوره‌ای امریکا چیست؟
در نظام سیاسی ایالات متحده، انتخابات کنگره هر دو سال یک‌بار برگزار می‌شود. انتخاباتی که در میانه دوره چهار‌ساله ریاست‌جمهوری برگزار می‌شود، «انتخابات میان‌دوره‌ای» نام دارد.
در انتخابات سال ۲۰۲۶، تمامی ۴۳۵ کرسی مجلس نمایندگان و ۳۵ کرسی از مجموع ۱۰۰ کرسی مجلس سنا به رأی گذاشته شد.
اعضای مجلس نمایندگان برای دوره‌های دو‌ساله انتخاب می‌شوند، در حالی که دوره عضویت سناتورها شش سال است و معمولاً هر دو سال حدود یک‌سوم کرسی‌های سنا به انتخابات گذاشته می‌شود.
این انتخابات همچنین شامل رقابت برای مقام والی در شماری از ایالت‌ها و سایر مسئولیت‌های محلی بود.
چرا پیروزی دموکرات‌ها اهمیت دارد؟
پیش از انتخابات، جمهوری‌خواهان کنترل کاخ سفید و هر دو مجلس کنگره را در اختیار داشتند. این وضعیت به دولت ترامپ امکان می‌داد برای پیشبرد برنامه‌های قانونی خود از حمایت اکثریت هم‌حزبی‌هایش در کنگره برخوردار باشد.
با تغییر ترکیب کنگره، دموکرات‌ها از آغاز دوره جدید قانون‌گذاری در جنوری ۲۰۲۷ اختیار بیشتری برای بررسی عملکرد دولت، نظارت بر نهادهای اجرایی و مخالفت با طرح‌های پیشنهادی رئیس‌جمهور خواهند داشت.
مجلس نمایندگان در تصویب قوانین و بودجه نقش دارد و مجلس سنا علاوه بر قانون‌گذاری، مسئولیت بررسی و تأیید بسیاری از انتصاب‌های مهم دولت، از جمله برخی مقام‌های ارشد و قضات فدرال، را بر عهده دارد.
با این حال، رئیس‌جمهور همچنان اختیارات اجرایی خود را حفظ می‌کند و می‌تواند برخی مصوبات کنگره را وتو کند.
اقتصاد و جنگ ایران؛ از موضوعات مهم انتخابات
براساس گزارش رویترز، افزایش هزینه‌های زندگی، وضعیت اقتصادی و جنگ امریکا با ایران از موضوعات مهمی بوده‌اند که در فضای انتخاباتی و تصمیم رأی‌دهندگان نقش داشته‌اند.
دموکرات‌ها در جریان مبارزات انتخاباتی بر هزینه‌های زندگی، سیاست‌های اقتصادی دولت ترامپ و ضرورت نظارت بیشتر بر عملکرد کاخ سفید تمرکز کردند.
در مقابل، جمهوری‌خواهان از سیاست‌های دولت در زمینه امنیت، مهاجرت و دیگر موضوعات مورد اختلاف میان دو حزب دفاع کردند.
نتایج انتخابات نشان‌دهنده تغییر قابل توجه در توازن قدرت سیاسی واشنگتن است؛ هرچند میزان تأثیر هر موضوع بر رفتار رأی‌دهندگان در مناطق مختلف یکسان نبوده است.
تفاوت مجلس نمایندگان و مجلس سنا چیست؟
کنگره امریکا از دو مجلس تشکیل شده است که هر دو در تصویب قوانین فدرال نقش دارند.
مجلس نمایندگان دارای ۴۳۵ عضو دارای حق رأی است که براساس جمعیت ایالت‌ها انتخاب می‌شوند. این مجلس در آغاز روند تصویب قوانین مربوط به درآمدهای مالیاتی و همچنین در طرح اتهام برای استیضاح مقام‌های فدرال نقش ویژه‌ای دارد.
مجلس سنا دارای ۱۰۰ عضو است و هر ایالت، بدون توجه به جمعیت آن، دو سناتور دارد. سنا مسئول تأیید بسیاری از انتصاب‌های ریاست‌جمهوری و معاهدات بین‌المللی است و محاکمه‌های استیضاح را نیز برگزار می‌کند.
هیچ‌یک از این دو مجلس به‌تنهایی قدرت تصویب قوانین عادی فدرال را ندارد؛ زیرا بیشتر طرح‌های قانونی باید به تصویب هر دو مجلس برسند.
نتایج انتخابات چه تأثیری بر سیاست خارجی امریکا خواهد داشت؟
تغییر اکثریت کنگره ممکن است بر روند تصویب بودجه، کمک‌های خارجی، سیاست‌های مهاجرتی و نظارت بر تصمیم‌های دولت امریکا تأثیر بگذارد.
در موضوعاتی مانند افغانستان، ایران و روابط امریکا با کشورهای منطقه نیز کنگره می‌تواند از طریق جلسات استماع، تصویب بودجه و نظارت بر نهادهای دولتی نقش ایفا کند.
با این حال، مسئولیت اصلی هدایت سیاست خارجی و روابط دیپلماتیک امریکا همچنان بر عهده رئیس‌جمهور و دولت فدرال باقی می‌ماند.
از این رو، پیروزی دموکرات‌ها لزوماً به معنای تغییر فوری سیاست واشنگتن در قبال افغانستان یا سایر کشورهای منطقه نیست.
دو سال آینده برای دولت ترامپ
دونالد ترامپ که در انتخابات ریاست‌جمهوری سال ۲۰۲۴ برای دومین دوره به قدرت بازگشت، اکنون با کنگره‌ای روبه‌رو خواهد شد که اکثریت آن در اختیار حزب مخالف قرار دارد.
این وضعیت می‌تواند تصویب برخی برنامه‌های دولت را دشوارتر کند و زمینه را برای افزایش نظارت و تحقیقات پارلمانی فراهم سازد.
در عین حال، امکان همکاری دو حزب بر سر برخی موضوعات مشترک نیز وجود دارد.
نتایج انتخابات میان‌دوره‌ای ۲۰۲۶ فصل تازه‌ای از روابط میان کاخ سفید و کنگره امریکا را رقم زده است؛ روابطی که می‌تواند بر تصمیم‌های سیاسی و اقتصادی واشنگتن در دو سال آینده تأثیر قابل توجهی داشته باشد.
منابع: رویترز، آسوشیتدپرس و گزارش‌های انتخاباتی ۴ نوامبر ۲۰۲۶.
