مردم کرسنگ خواستار مجازات عاملان شدند؛ تنش میان طالبان بومی و نیروهای اعزامی بالا گرفته است
بلخاب – ۲۱ اسد ۱۴۰۵ / ۱۲ آگست ۲۰۲۶
روستای کرسنگ در ولسوالی بلخاب بار دیگر شاهد رویدادی شده است که خشم گسترده مردم محل را برانگیخته است. منابع محلی میگویند سه عضو طالبان روز دوشنبه، ۲۰ اسد، به تلاش برای تعرض به یک زن متهم شدهاند؛ رویدادی که با مقاومت این زن و دخالت فوری جوانان محل به بازداشت دو تن از افراد متهم انجامیده است.
براساس گزارشهای منتشرشده، حادثه حوالی ساعت پنج عصر زمانی رخ داده که این زن از یک روستای همجوار به سوی خانهاش در حرکت بوده است. منابع محلی میگویند سه عضو طالبان در فاصله حدود ۵۰ متری خانه او به وی نزدیک شده و یکی از آنان دستدرازی کرده است.
زن مورد حمله اما سکوت نکرد. او با فریاد کمک خواست، با پرتاب سنگ از خود دفاع کرد و صدای فریادش جوانان محل را به صحنه کشاند.
در پی رسیدن مردم، سه فرد متهم تلاش به فرار کردند. جوانان کرسنگ دو نفر را بازداشت کردند، اما نفر سوم توانست فرار کند.
مردم این بار خود وارد عمل شدند
ویدیوهایی که از این رویداد در شبکههای اجتماعی منتشر شده، افرادی را در حال فرار نشان میدهد. در ویدیوی دیگری، دو فرد بازداشتشده میگویند شخصی که مستقیماً به زن دستدرازی کرده، فرار کرده است و از مردم میخواهند او را تعقیب کنند.
منابع محلی میگویند مردم تا حدود ساعت هشت شب به دنبال فرد سوم بودند، اما او سرانجام خود را به مقر نیروهای طالبان رسانده است.
روز بعد، شماری از باشندگان محل در برابر مقر و دفاتر طالبان تجمع کرده و خواهان مجازات جدی افراد متهم شدند.
براساس گزارش «سنترال افغانستان»، طالبان از تحویل فرد سوم به مردم خودداری کرده و گفتهاند که او را زندانی کردهاند. مردم نیز دو فردی را که خود بازداشت کرده بودند، به مسئولان طالبان تحویل دادهاند.
اما برای مردم بلخاب یک پرسش اساسی باقی مانده است:
آیا این افراد واقعاً محاکمه و مجازات خواهند شد، یا پرونده در پشت درهای بسته فراموش خواهد شد؟
خشم مردم؛ «امنیت» وقتی معنا دارد که زنان در چند قدمی خانه خود مصون باشند
طالبان طی سالهای گذشته بارها «تأمین امنیت» را یکی از مهمترین دستاوردهای حکومت خود معرفی کردهاند. اما اگر گزارش منابع محلی درباره حادثه کرسنگ درست باشد، پرسش مردم بلخاب روشن است: چه امنیتی، وقتی یک زن در فاصله چند ده متری خانه خود از سوی افراد مسلح وابسته به حاکمیت احساس مصونیت نکند؟
مردم بلخاب حق دارند بدانند افراد متهم چه کسانیاند، چه سمتی دارند، چه نهادی مسئول آنان است و روند رسیدگی به پرونده آنان چگونه پیش خواهد رفت.
لباس نظامی، تفنگ، وابستگی قومی یا ارتباط با یک ساختار حکومتی نباید برای هیچکس مصونیت ایجاد کند.
اگر عدالت وجود دارد، باید در کرسنگ نیز دیده شود.
مجازات واقعی و علنی افراد مجرم ــ در صورت اثبات جرم در یک روند عادلانه ــ حداقل خواسته مردمی است که امنیت خانوادههای خود را مطالبه میکنند.
گزارشها از اعزام نیروهای تازهنفس به بلخاب
موضوع زمانی حساستر میشود که منابع محلی افراد متهم را وابسته به «تولی ثقیله کندک هشتم طالبان» معرفی کردهاند.
براساس گزارش منتشرشده، این افراد بخشی از نیروهایی هستند که حدود یک ماه قبل به بلخاب منتقل شدهاند.
این ادعا هنوز بهطور مستقل تأیید نشده است، اما در صورت صحت، مسئولیت فرماندهان این نیروها نیز باید مورد پرسش قرار گیرد.
مردم بلخاب حق دارند بپرسند: نیروهایی که با عنوان تأمین امنیت وارد منطقه میشوند، در برابر رفتار افراد خود چه مسئولیتی دارند؟
شکاف در داخل طالبان بلخاب
حادثه کرسنگ ظاهراً تنها باعث خشم مردم نشده، بلکه اختلافات درونی طالبان در منطقه را نیز آشکارتر کرده است.
منابع محلی از افزایش تنش میان شماری از طالبان بومی بلخاب و نیروهای پشتونتبار اعزامشده به منطقه خبر میدهند.
براساس این گزارشها، شماری از طالبان بومی از مردم حمایت کرده و نیروهای اعزامی را به «بداخلاقی و بیبندوباری» متهم کردهاند.
این بخش از گزارش اهمیت زیادی دارد؛ زیرا نشان میدهد اعتراض به رفتار افراد متهم تنها از سوی مردم عادی مطرح نشده و حتی در میان نیروهای طالبان نیز نارضایتیهایی شکل گرفته است.
با این حال، حادثه کرسنگ نباید به دشمنی قومی میان مردم افغانستان تبدیل شود. مسئولیت جرم، فردی است. اگر فردی مرتکب تعرض یا هر جرم دیگری شده باشد، باید براساس عمل خودش پاسخگو باشد، نه براساس زبان یا قومیتش.
مشکل اصلی زمانی آغاز میشود که فرد مسلح تصور کند قدرت و وابستگی سازمانی او را بالاتر از مردم و قانون قرار داده است.
بلخاب خاطرات تلخی را فراموش نکرده است
خشم امروز مردم را نمیتوان جدا از تجربه سالهای اخیر بلخاب بررسی کرد.
در سال ۲۰۲۲، درگیری طالبان با مولوی مهدی این ولسوالی را به میدان جنگ تبدیل کرد و هزاران نفر مجبور به ترک خانههایشان شدند. گزارشهای متعددی نیز در سالهای گذشته درباره بازداشتها، فشار بر مردم و محدودیتهای امنیتی در این ولسوالی منتشر شده است.
کرسنگ نیز پیش از این نامش در گزارشهای مربوط به بازداشت باشندگان بلخاب مطرح شده بود.
بنابراین حادثه تازه برای بسیاری از باشندگان تنها یک اتفاق جداگانه نیست؛ بلکه زخمی تازه بر حافظه جامعهای است که هنوز تجربه جنگ، آوارگی و فشارهای سالهای گذشته را فراموش نکرده است.
بلخاب ملک شخصی هیچ نیروی مسلح نیست
بلخاب خانه مردم بلخاب است.
هیچ نیرویی، با هر نام و عنوانی، حق ندارد امنیت، عزت، خانواده و حریم خصوصی مردم را نادیده بگیرد.
مردمی که دههها جنگ، فقر، محاصره، مهاجرت و محرومیت را تحمل کردهاند، نباید امروز در خانه و روستای خود نیز از رفتار افراد مسلح هراس داشته باشند.
حادثه کرسنگ اکنون به یک آزمون جدی تبدیل شده است.
اگر طالبان مدعی برقراری عدالت و امنیت هستند، باید نتیجه رسیدگی به این پرونده را شفاف اعلام کنند؛ هویت و موقعیت افراد متهم روشن شود، شاهدان و قربانی بدون فشار بتوانند شهادت بدهند و در صورت اثبات جرم، عامل یا عاملان بدون ملاحظه جایگاه و وابستگیشان پاسخگو شوند.
پنهانکردن متهم، انتقال مخفیانه او، فشار بر خانواده زن یا بزرگان محل و خاموشکردن اعتراض مردم، عدالت نیست.
مردم بلخاب بیش از وعده، نتیجه میخواهند.
